기획재정
[국회의원 유동수 보도자료] 넌 어디서 왔니? 조달청 깜깜이 원산지 물품계약 54조 원

넌 어디서 왔니?
조달청 깜깜이 원산지 물품계약 54조 원
- 조달청, 매년 절반 이상 원산지 미입력됐거나 오류 집계해
- 방대한 규모의 국가 미상의‘World Wide’조달 집계, 기준 없는 대륙별 통계
- 유동수,“조달청 원산지 구멍 곳곳에 뚫려있어, 대대적인 시스템 개편 필요해”
조달청 물품계약에서 원산지가 파악되지 않은 금액이 54조 원에 달했다.
국회 기획재정위원회 유동수 의원(인천 계양갑 국회의원)이 조달청에서 받은 ‘최근 10년간 원산지별 조달 실적 자료’를 분석한 결과, 물품 계약 실적 중 원산지 불명인 금액은 54조 517억 원에 달했다.
조달청 물품 계약은 구매 물품 전체에 대해 일괄 계약하는 총액계약과 물품을 건별로 계약하는 단가계약으로 나뉜다. 총액계약은 구매 계약 물품 전체에 대해 일괄 계약을 체결하는 계약 방법으로 통상적인 계약 형태로 여겨진다. 단가계약은 제조·수리·가공·매매·공급·사용 등의 계약을 일정 기간 지속해서 할 필요가 있을 때 예산 범위 내에서 단가를 두고 계약을 체결하는 방식이다.
2013년도부터 올해 상반기까지 물품 조달 계약은 총 252조 4,761억 원이 이뤄졌고, 이중 총액계약은 63조 8,209억 원(25.3%), 단가계약은 188조 6,551억 원(74.7%)에 달했다.
물품 조달 계약에서 원산지는 주로 국산이 74.7%(188조 6,468억 원)로 가장 큰 비중을 차지했다. 다음으로 중국 4조 224억 원(1.6%), 미국 1조 8,401억 원(0.7%), 베트남 9,071억 원(0.4%), 일본 4,461억 원(0.2%) 순이었다.
문제는 미입력 및 오류 건이 54조 517억 원으로 전체 21.4%에 달한다는 점이다.
총액 계약기준으로 살펴보면, 2020년 기준 84%(총액계약 총금액 7조 338억 원), 2021년에는 44%(총액 8조 3,463억 원), 2022년에는 50%(7조 3,296억 원)였다. 올해 6월 말 기준으로는 55%(3조 4,625억 원)에 달한다. 2013년부터 2019년까지는 90~99%가 미입력 및 오류로 분류됐다.
단가계약의 경우 미입력 및 오류 금액은 348억 원에 불과해 잘하는 것처럼 보였지만, 원산지가 ‘월드와이드(World wide)’로 표시된 계약이 적잖았다. 실제 월드와이드로 집계된 단가계약 금액은 2020년 3,591억 원, 2021년 889억 원 2022년 954억 원, 올해 상반기에는 635억 원에 달한다. 또한 유럽주, 남아메리카주, 북아메리카주, 아프리카주 등 명확하지 않은 원산지도 등장했다. 이에 대해 조달청은 물품계약 과정에서 총액계약은 원산지 작성 주체가 업체기 때문이라고 해명했다.
유동수 의원은 “조달청의 원산지 불명 물품 계약과 데이터 관리 허점이 국회에 제출한 자료로 드러났다”며 “물품 계약 시 원산지 입력이 의무 사항은 아니지만, 단가계약이든 총액계약이든 불명확한 통계로 집계되어서는 안 된다”고 꼬집었다.
유 의원은 이어 “정확한 원산지 표기는 향후 생길 수 있는 국가 간 분쟁을 미리 대비할 수도 있다”며 “조달청은 원산지 불명과 같은 일이 발생하지 않도록 현재 시스템을 전면 재정비해야 한다”고 강조했다.
(13년~23.6월)최근10년간 원산지별 조달 실적
<추출조건> |
*일자(계약및납품요구일자) : 13.1.1~23.6.30 |
*금액기준 : 총액(계약),단가(납품요구) 증감기준 |
*업무구분 : 물품 원산지별 실적 |
구분 | 원산지or조립국(가공국) | 2013년 | 2014년 | 2015년 | 2016년 | 2017년 | 2018년 | 2019년 | 2020년 | 2021년 | 2022년 | 2023.6월 | 총합계 |
총합계 |
| 183,547 | 181,314 | 194,870 | 194,670 | 216,069 | 221,582 | 261,763 | 278,244 | 299,390 | 319,062 | 174,248 | 2,524,761 |
총액(물품)
| 대한민국 | 479 | 598 | 191 | 74 | 923 | 1,345 | 2,899 | 10,600 | 43,028 | 35,775 | 14,484 | 110,396 |
미국 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 56 | 0 | 79 | 1,137 | 1,096 | 251 | 2,619 | |
독일 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 10 | 138 | 657 | 602 | 118 | 1,524 | |
베트남 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 24 | 1,100 | 0 | 1,126 | |
중국 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 27 | 136 | 320 | 405 | 47 | 934 | |
일본 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 53 | 318 | 376 | 105 | 852 | |
영국 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 15 | 152 | 103 | 17 | 288 | |
프랑스 | 0 | 5 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | 23 | 62 | 128 | 47 | 268 | |
스위스 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 10 | 142 | 74 | 19 | 245 | |
싱가포르 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 26 | 74 | 79 | 24 | 203 | |
벨기에 | 0 | 0 | 0 | 0 | 51 | 4 | 0 | 11 | 73 | 21 | 25 | 185 | |
스웨덴 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 31 | 48 | 66 | 7 | 153 | |
이탈리아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 23 | 2 | 73 | 35 | 12 | 144 | |
오스트리아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 81 | 25 | 13 | 123 | |
핀란드 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 55 | 13 | 25 | 24 | 118 | |
오스트레일리아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 96 | 11 | 4 | 111 | |
덴마크 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 44 | 0 | 26 | 25 | 12 | 107 | |
네덜란드 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20 | 56 | 1 | 77 | |
말레이지아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 26 | 34 | 5 | 65 | |
체코 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 16 | 25 | 23 | 64 | |
캐나다 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | 27 | 18 | 8 | 57 | |
대만 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11 | 29 | 5 | 45 | |
인도 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20 | 17 | 2 | 0 | 39 | |
노르웨이 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 13 | 25 | 0 | 39 | |
이스라엘 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9 | 20 | 8 | 37 | |
스페인 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 25 | 1 | 28 | |
폴란드 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 21 | 0 | 7 | 28 | |
헝가리 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 14 | 9 | 0 | 24 | |
유럽주 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 12 | 6 | 0 | 0 | 18 | |
유럽 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | 4 | 5 | 14 | |
슬로베니아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 8 | 4 | 0 | 13 | |
멕시코 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 7 | 0 | 11 | |
아일랜드 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 10 | 0 | 0 | 10 | |
홍콩 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 1 | 2 | 0 | 10 | |
터키 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9 | 0 | 9 | |
인도네시아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 8 | |
뉴질랜드 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 | 4 | |
프랑스 본국 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 1 | 1 | 4 | |
리투아니아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 2 | 0 | 4 | |
러시아 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 3 | |
루마니아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 0 | 3 | |
슬로바키아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 0 | 3 | |
룩셈부르크 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | |
북아메리카주 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | |
파푸아뉴기니 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | |
태국 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | |
가이아나 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | |
에스토니아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | |
포르투갈 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | |
불가리아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | |
WORLD WIDE | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 5 | 10 | 0 | 17 | |
미입력 및 오류건 | 45,814 | 46,873 | 55,972 | 52,168 | 51,042 | 53,588 | 64,298 | 59,105 | 36,904 | 33,061 | 19,350 | 518,175 | |
단가(물품)
| 대한민국 | 129,303 | 128,025 | 133,412 | 134,923 | 153,528 | 155,268 | 181,390 | 193,233 | 201,568 | 232,139 | 133,282 | 1,776,072 |
중국 | 3,887 | 3,170 | 2,405 | 2,676 | 3,072 | 3,276 | 3,610 | 4,946 | 5,361 | 5,014 | 1,874 | 39,290 | |
미국 | 1,255 | 955 | 948 | 1,247 | 1,233 | 1,127 | 1,469 | 1,511 | 2,069 | 2,364 | 1,603 | 15,782 | |
베트남 | 9 | 8 | 14 | 121 | 361 | 404 | 475 | 1,927 | 2,807 | 2,389 | 558 | 9,071 | |
일본 | 310 | 328 | 327 | 470 | 405 | 578 | 323 | 254 | 242 | 209 | 164 | 3,609 | |
인도네시아 | 119 | 143 | 190 | 213 | 236 | 255 | 244 | 364 | 634 | 592 | 251 | 3,240 | |
태국 | 56 | 79 | 126 | 185 | 356 | 259 | 395 | 436 | 498 | 540 | 255 | 3,184 | |
프랑스 | 104 | 112 | 309 | 120 | 107 | 94 | 110 | 105 | 139 | 139 | 70 | 1,407 | |
대만 | 73 | 88 | 120 | 121 | 73 | 138 | 97 | 174 | 204 | 148 | 118 | 1,353 | |
필리핀 | 22 | 72 | 55 | 43 | 54 | 59 | 105 | 98 | 160 | 166 | 109 | 944 | |
캐나다 | 41 | 47 | 40 | 40 | 132 | 126 | 145 | 101 | 125 | 67 | 42 | 906 | |
싱가포르 | 46 | 43 | 58 | 119 | 56 | 53 | 112 | 115 | 127 | 106 | 47 | 883 | |
말레이지아 | 7 | 10 | 58 | 62 | 80 | 62 | 49 | 89 | 167 | 124 | 73 | 779 | |
벨기에 | 70 | 173 | 88 | 33 | 25 | 64 | 67 | 154 | 69 | 4 | 5 | 752 | |
파푸아뉴기니 | 23 | 22 | 25 | 38 | 61 | 76 | 89 | 100 | 87 | 88 | 40 | 651 | |
멕시코 | 14 | 12 | 26 | 129 | 40 | 49 | 65 | 69 | 85 | 84 | 51 | 624 | |
영국 | 36 | 106 | 70 | 137 | 73 | 33 | 17 | 23 | 29 | 24 | 17 | 566 | |
브라질 | 6 | 32 | 33 | 39 | 67 | 49 | 64 | 84 | 92 | 50 | 40 | 557 | |
네덜란드 | 36 | 41 | 36 | 52 | 47 | 45 | 61 | 49 | 52 | 57 | 46 | 523 | |
독일 | 72 | 81 | 39 | 47 | 48 | 36 | 22 | 26 | 36 | 53 | 26 | 486 | |
아일랜드 | 1 | 2 | 1 | 1 | 8 | 37 | 60 | 77 | 105 | 85 | 58 | 435 | |
오스트레일리아 | 13 | 21 | 19 | 51 | 148 | 38 | 36 | 22 | 19 | 9 | 4 | 381 | |
이탈리아 | 27 | 11 | 6 | 13 | 14 | 24 | 30 | 38 | 48 | 42 | 22 | 275 | |
아르헨티나 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 49 | 53 | 52 | 54 | 59 | 268 | |
스위스 | 5 | 4 | 5 | 6 | 28 | 36 | 26 | 28 | 46 | 36 | 28 | 249 | |
러시아 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 38 | 130 | 19 | 8 | 7 | 14 | 218 | |
스페인 | 2 | 4 | 9 | 11 | 16 | 13 | 18 | 38 | 22 | 18 | 23 | 172 | |
수리남 | 2 | 2 | 4 | 4 | 4 | 8 | 15 | 27 | 31 | 38 | 32 | 166 | |
이스라엘 | 10 | 9 | 11 | 13 | 9 | 18 | 20 | 17 | 16 | 25 | 16 | 166 | |
페루 | 0 | 0 | 4 | 17 | 20 | 20 | 25 | 23 | 23 | 20 | 9 | 160 | |
체코 | 1 | 4 | 5 | 5 | 2 | 7 | 16 | 23 | 23 | 30 | 14 | 128 | |
헝가리 | 8 | 10 | 8 | 10 | 7 | 6 | 11 | 7 | 18 | 25 | 2 | 112 | |
남아프리카공화국 | 6 | 3 | 14 | 16 | 20 | 17 | 6 | 2 | 5 | 6 | 7 | 102 | |
인도 | 9 | 8 | 9 | 12 | 15 | 10 | 10 | 8 | 4 | 3 | 2 | 90 | |
스웨덴 | 0 | 0 | 42 | 31 | 1 | 0 | 0 | 3 | 1 | 7 | 3 | 89 | |
북아메리카주 | 5 | 1 | 0 | 3 | 4 | 14 | 12 | 23 | 17 | 0 | 0 | 77 | |
가이아나 | 0 | 1 | 5 | 13 | 18 | 6 | 7 | 7 | 6 | 8 | 4 | 76 | |
뉴질랜드 | 23 | 19 | 0 | 1 | 1 | 1 | 2 | 4 | 5 | 5 | 2 | 64 | |
폴란드 | 1 | 0 | 0 | 2 | 4 | 10 | 8 | 13 | 8 | 11 | 4 | 62 | |
나이지리아 | 24 | 19 | 4 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 51 | |
캄보디아 | 0 | 0 | 4 | 4 | 5 | 6 | 5 | 4 | 4 | 2 | 2 | 35 | |
노르웨이 | 11 | 14 | 5 | 0 | 0 | -1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 29 | |
덴마크 | 5 | 6 | 2 | 1 | 0 | 4 | 1 | 1 | 4 | 2 | 1 | 28 | |
포르투갈 | 1 | 0 | 2 | 1 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | 4 | 2 | 24 | |
그리스 | 0 | 0 | 0 | 1 | 2 | 2 | 4 | 4 | 4 | 3 | 1 | 21 | |
미얀마 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 | 7 | |
카메룬 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 1 | 3 | 1 | -1 | 7 | |
루마니아 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 2 | 1 | 7 | |
유럽주 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 4 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | |
스리랑카 | 0 | 0 | 1 | 5 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 | |
홍콩 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 1 | 1 | 5 | |
오스트리아 | 0 | 0 | 4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | |
라오스 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 0 | 4 | |
그루지아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | |
요르단 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | |
남아메리카주 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 3 | |
핀란드 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 3 | |
유럽 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | |
도미니카연방 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | |
슬로베니아 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | |
터키 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | |
아프리카주 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | |
차드 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | |
기니 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | |
WORLD WIDE | 1,552 | 34 | 97 | 1,313 | 3,656 | 4,208 | 5,050 | 3,591 | 889 | 954 | 635 | 21,978 | |
미입력 및 오류건 | 57 | 117 | 65 | 69 | 12 | 6 | 5 | 10 | 4 | 2 | 2 | 348 |